Ich status prawny uregulowany jest w ustawie o fundacjach. Tworzy się je dla celów społecznie lub gospodarczo użytecznych takich jak np. ochrona zdrowia, rozwój gospodarki, nauki, oświata, wychowanie, kultura i sztuka, pomoc społeczna, ochrona środowiska czy opieka nad zabytkami. Fundację mogą ustanawiać osoby fizyczne bez względu na ich obywatelstwo i miejsce zamieszkania, bądź osoby prawne mające siedzibę za granicą. Siedziba fundacji powinna znajdować się na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji fundator musi złożyć przed notariuszem w formie aktu notarialnego, chyba że ustanowienia fundacji następuje w testamencie. Fundator wskazuje cel fundacji oraz majątek przeznaczony na jego realizację. Fundacja działa na podstawie statutu ustalanego przez fundatora. Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego
Ustanowienie fundacji w formie aktu notarialnego
Fundację ustanawia fundator przez złożenie oświadczenia woli. Co do zasady oświadczenie to wymaga formy aktu notarialnego; wyjątkiem jest ustanowienie fundacji w testamencie. W akcie fundator wskazuje cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Mogą to być pieniądze, papiery wartościowe, rzeczy ruchome lub nieruchomości.
Odrębnym dokumentem istotnym dla działania fundacji jest statut. Określa on między innymi nazwę, siedzibę, majątek, cele, zasady i formy działalności, skład oraz organizację zarządu, a także sposób powoływania jego członków. Statut może regulować również zmianę celu, prowadzenie działalności gospodarczej, tworzenie innych organów lub warunki połączenia z inną fundacją. Fundacja uzyskuje osobowość prawną po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego.
Jak przygotować akt fundacyjny?
Przed wizytą należy ustalić dane fundatora, nazwę i siedzibę fundacji, jej cel oraz majątek przeznaczony na rozpoczęcie działalności. Jeżeli fundatorem jest osoba prawna, potrzebne będą dokumenty rejestrowe i podstawa reprezentacji. Warto również przekazać projekt statutu oraz informacje o planowanej działalności gospodarczej, jeśli ma być prowadzona.
Kancelaria notarialna w Rzeszowie przygotowuje akt fundacyjny na podstawie przekazanych danych i uzgodnień. Notariusz wyjaśnia skutki czynności oraz dba o prawidłowe ujęcie oświadczenia fundatora. Lista dokumentów jest każdorazowo potwierdzana przed ustaleniem terminu podpisania aktu.